Boete innen bij schending overeenkomst niet vanzelfsprekend

Door een aantal woningen een paar centimeter te hoog te bouwen, schond een projectontwikkelaar een overeenkomst die gesloten was met de eigenaren van een aangrenzend perceel.

In die overeenkomst stond een boeteclausule: bij schending van de overeenkomst zou de overtreder ten gunste van de andere contractpartij een (hoge) boete moeten betalen. De eigenaren wilden die boete graag incasseren. Daarvoor wendden zij zich tot een advocaat.

Geen beslaglegging maar wel procedure
“Beslagleggen en dagvaarden” waren hun eerste woorden. De advocaat, bekend met het klappen van de zweep, wist echter duidelijk te maken dat de procedure tegen de projectontwikkelaar geen uitgemaakte zaak was. Hij legde uit dat, in geval van verlies van de procedure, een gelegd beslag ‘onrechtmatig’ zou zijn en de eigenaren aansprakelijk zouden zijn voor door de projectontwikkelaar geleden schade. Daarop besloten de eigenaren eerst nog eens goed na te denken over beslaglegging, maar de procedure moest en zou er komen.

Bittere pil
Na ongeveer een jaar procederen volgt een vonnis: de vordering van de eigenaren wordt afgewezen. Volgens de advocaat maakt hoger beroep een kans. En jawel, de eigenaren worden uiteindelijk in het gelijk gesteld. De projectontwikkelaar moet de boete, de toegewezen proceskosten in de 2 procedures en de toegewezen rente aan de eigenaren betalen, maar betaalt niet. Wat blijkt: de B.V. is inmiddels leeggehaald en er is geen kapitaal meer. Een persoonlijke aansprakelijkstelling van bestuurders levert ook niets meer op.

Persoonlijke aansprakelijkheidstelling mogelijk
Leden van bestuur/directie van een B.V. kunnen namelijk wegens onrechtmatig handelen persoonlijk aansprakelijk zijn ten aanzien van individuele schuldeisers. Daarvoor heeft de Hoge Raad een maatstaf ontwikkeld. In de beschreven casus speelde het arrest van 6 juni 2003 (Kuipers/Wentink) de beslissende rol. De Hoge Raad besliste daarin dat een bestuurder alleen aansprakelijk is indien hem, gelet op de omstandigheden, een “voldoende ernstig persoonlijk verwijt” kan worden gemaakt. En in het leveren van dit bewijs zijn de eigenaren niet geslaagd.
Jammer, want toen de eerste procedure tegen de projectontwikkelaar gestart werd, zat er nog wel genoeg geld in de B.V.  en was verhaal mogelijk geweest.

Blijvend dilemma
Een dergelijk dilemma is typisch; beslag leggen en accepteren dat je het risico loopt dat je de procedure verliest (en later met schadeclaims wordt geconfronteerd), of op veilig spelen en de kans op verhaal van vorderingen misschien verspelen.
De eigenaren kozen ervoor om op veilig te spelen, iets wat, gezien de juridisch onzekere situatie, verstandig was. Maar het was wel zuur voor ze toen zij in hoger beroep als winnaars uit de bus kwamen en bleek dat hun kansen verkeken waren.

Voor vragen en/of opmerkingen naar aanleiding van dit artikel, kunt u contact opnemen met Luc Tacx, advocaat Onderneming. Hij is bereikbaar via 0493 – 331486 ofwel l.tacx@gca.nl.